„POKOCHAJ I POZNAJ WYSZKÓW”
Taki tytuł ma projekt edukacyjny, który będzie realizowany na lekcjach języka polskiego w klasach: 8 al., 1H, 2-3 Ha, 3 ag.
Jego celem jest poznanie najciekawszych miejsc w naszym mieście, poznanie zabytków Wyszkowa, poznanie postaci, które wpłynęły na historię miasta, rozwijanie poczucia więzi z „małą Ojczyzną”, poznanie historii miasta i propagowanie zdrowego stylu życia, poprzez spacery po mieście.
Na pierwszy spacer wybraliśmy Park Karola Ferdynanda Wazy, bo o tej porze roku jest tam najpiękniej. To tu funkcjonowało do II wojny światowej Gimnazjum Koedukacyjne – poznaliśmy jego historię, nauczycieli, którzy tu uczyli oraz słynnego absolwenta – Jerzego Różyckiego.
Przy okazji odnaleźliśmy w parku słynne wiewiórki, które symbolizują zakłady pracy, funkcjonujące kiedyś w Wyszkowie – dawnymi zakładami pracy zajmowaliśmy się w tamtym roku, była to więc niejako powtórka tego, czego dowiedzieliśmy się wcześniej. Bez problemu skojarzyliśmy akcesoria wiewiórek z wyszkowskim browarem (kapsel), Wyszkowską Fabryką Mebli (krzesło), Hutą Szkła (butelka), Fabryką Samochodów Osobowych (auto). Wiewiórka z literą „W” stała się dla nas symbolem naszego projektu edukacyjnego – będziemy starali się pokochać i poznać nasze miasto Wyszków.
W drodze powrotnej popatrzyliśmy jeszcze na Obelisk Wazów oraz zaszliśmy na plac Miejski, aby odetchnąć przy fontannach i popatrzeń na napis „Wyszków”, który od razu skojarzył nam się z Puszczą Białą i Kurpiami.
Wyszków jest naprawdę piękny, park bardzo urokliwy, szczególnie o tej porze roku, historia dawnego gimnazjum fascynująca, ludzie z nim związani godni podziwu i pamięci o nich.
Nie ma co narzekać, żyjemy w naprawdę ciekawym miejscu, wystarczy poczytać, poszukać, pospacerować i już jesteśmy dumni z naszej „małej Ojczyzny”.
Gimnazjum Koedukacyjne Towarzystwa Szkoły Średniej w Wyszkowie n. Bugiem
1. W 1907 r. powstała żeńska szkoła średnia pani Góreckiej
2. W 1913 r. powstała szkoła rosyjskojęzyczna - progimnazjum
3. Wybuch I wojny światowej zakłócił funkcjonowanie szkoły
4. Powstała Szkoła Handlowo - Rolnicza - polskojęzyczna
5. 1918 odzyskanie niepodległości
6. 1919 r. - szkoła otrzymała siedzibę w dawnym pałacyku Sołowiewa z parkiem senatorskim - Gimnazjum Koedukacyjne Towarzystwa Szkoły Średniej w Wyszkowie n. Bugiem
7. Przez pierwsze 12 lat bardzo często zmieniali się dyrektorzy szkoły, sytuacja unormowała się, gdy stanowisko to objął 1 września 1931 r. Apolinary Rytel. Z rodziną oraz wychowankiem Eugeniuszem Stelmaszczykiem, zamieszkał w oficynie przy Gimnazjum.
8. „Gimnazjum mieściło się w dawnym pałacyku jakiegoś carskiego dygnitarza. Usytuowane na wysokim brzegu Bugu, otoczone parkiem, w którym królowały wiekowe lipy, brzozy, kasztany oraz wszelkie pomniejsze akacje, jarzębiny i rozmaite krzewy. Lipy tworzyły aleję, która wiodła prosto do gmachu. W lecie rozbrzmiewały brzęczeniem miliony rojów pszczół i rozsiewały wokół swój miodowy zapach. Do parku wchodziło się przez zabytkową żelazną bramę, przy której znajdowała się stróżówka – oryginalna budowla z czerwonej cegły – siedziba woźnego szkoły pana Wincentego. Pan Wincenty to nie byle kto, to druga persona po dyrektorze” – tak wspominał gimnazjum jego absolwent
9. Do pałacyku dobudowano salę gimnastyczną
10. W latach 1932-38 budynek Gimnazjum został rozbudowany, powstały: boisko do siatkówki, kort tenisowy, skocznie (do skoku w dal, o tyczce i trójskoku), rzutnia do rzutu kulą, wzdłuż płotu – bieżnie na sto metrów, od strony rzeki – boiska do rzutu oszczepem i dyskiem i z boku boisko do koszykówki. Dookoła parku, wzdłuż płotu można było trenować biegi przełajowe.
11. Zimą saneczkarze „wyżywali się na zjazdach aleją w dół prawie do samej rzeki”, a łyżwiarze na szkolnym lodowisku urządzonym na stawie, oświetlonym i z muzyką
12. „W parku, na boiskach sportowych – pełno młodzieży szlifującej formę w swoich dyscyplinach. Dlatego nie widać było młodzieży gimnazjalnej na mieście, bo większość miała zajęcia w parku”
13. Uczniów obowiązywało noszenie mundurków
14. Dumą Gimnazjum jest jego absolwent z 1926 r. Jerzy Różycki, który przeszedł do historii jako jeden z trzech pogromców Enigmy, niemieckiej maszyny szyfrującej. Było to największe osiągnięcie wywiadowcze w dziejach II wojny światowej, m.in. przyspieszyło ostateczne zwycięstwo nad faszyzmem.
15. Uczniowie byli wychowywani w duchu patriotycznym. Tym, którzy jako ochotnicy poszli na wojnę 1920 r. z bolszewikami i zginęli, poświęcono tablicę marmurową na ścianie Gimnazjum.
16. We wrześniu 1939 r. Niemcy zbombardowali i spalili budynek Gimnazjum. Mimo podejmowanych prób, nie udało się go odbudować.
17. Po dawnym Gimnazjum pozostała tylko kordegarda - dawna stróżówka
18. Tradycje dawnego Gimnazjum Koedukacyjnego kontynuuje obecnie I Liceum Ogólnokształcące im C. K. Norwida w Wyszkowie
https://www.wyszkow.pl/info/zawartosc/600/
https://1lowyszkow.pl/.../historia-szkoly-1/poczatki-szkoly
Adam Michał Mickiewicz, Elżbieta Szczuka, Piotr Płochocki - „W stulecie Gimnazjum i Liceum” – Wyszków 2014
Beata Glinka
